زردی نوزاد چیست و چه علائمی دارد؟
قبل از هر نوع درمان خانگی زردی نوزاد بهتر است بدانید زردی دقیقاً چیست و از کجا میآید. زردی نوزادی (یرقان نوزادی) به تغییر رنگ پوست و سفیدی چشم نوزاد به سمت زردی گفته میشود که به دلیل بالا رفتن سطح بیلیروبین در خون اتفاق میافتد.
بیلیروبین محصول طبیعی تجزیه گلبولهای قرمز است. در نوزادان تازهمتولد شده، کبد هنوز کاملاً بالغ نشده و نمیتواند این ماده را بهسرعت دفع کند؛ در نتیجه، بیلیروبین در بدن تجمع پیدا میکند و علائم زیر دیده میشود:
- زرد شدن پوست صورت، سپس سینه، شکم و در موارد شدید، دستها و پاها
- زرد شدن سفیدی چشمها
- در برخی موارد بیحالی، کاهش اشتها و بدشیر شدن نوزاد
اگر میخواهید به صورت کامل و دقیق با علائم زردی نوزاد، انواع زردی (فیزیولوژیک و پاتولوژیک)، روشهای تشخیص و عدد نرمال بیلیروبین آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم مقاله زیر را مطالعه کنید:
پیشنهاد مطالعه:
با مطالعه آن مقاله، درک بهتری از وضعیت نوزادتان پیدا میکنید و میدانید چه زمانی درمان خانگی کافی است و چه زمانی باید سریعتر به پزشک مراجعه کنید.
درمان خانگی زردی نوزاد
درمان خانگی زردی نوزاد، مزیتهای فراوانی دارد. یکی از بهترین مزایای این روش آرامش خاطر سایر اعضای خانواده در کنار نوزاد است؛ چرا که طبق دستورات پزشک روند درمانی نوزاد از منزل رصد و بررسی میشود. همراهی و تماس فیزیکی مادر و نوزاد از مهمترین فواید درمان زردی نوزاد در منزل است. در این شرایط بنا به درجهی زردی نوزاد، شدت آن و تشخیص پزشک ممکن است روشهای مختلفی از درمان خانگی زردی نوزاد به کار گرفته شود که در ادامه به آن اشاره میکنیم:پیشنهاد میکنم این مطلب را مطالعه کنید: درجه زردی نوزادان
1.درمان زردی نوزاد با شیردهی منظم
شیر مادر بهترین ملین طبیعی برای نوزاد است.
- چرا؟ شیردهی مکرر باعث دفع بیشتر مدفوع (مکونیوم) میشود. بخش زیادی از بیلیروبین از طریق مدفوع از بدن نوزاد خارج میشود.
- توصیه: نوزاد را هر ۲ تا ۳ ساعت یکبار (حتی در شب) برای شیر خوردن بیدار کنید.
- نکته: اگر نگران کم بودن شیر خود هستید، با مشورت پزشک ممکن است نیاز به «تغذیه کمکی با شیر خشک» برای افزایش دفع نوزاد داشته باشید.
پیشنهاد میکنم این مطلب را مطالعه کنید: درجه زردی نوزادان
پیشنهاد میکنم این مطلب را مطالعه کنید: تاثیر میوه ها در درمان زردی نوزاد
2. استفاده از دستگاه فتوتراپی در منزل (اجاره دستگاه زردی)
اگر سطح زردی کمی بالاتر از حد نرمال باشد، پزشک استفاده از دستگاه فتوتراپی (نوردرمانی) را پیشنهاد میدهد.
- عملکرد: اشعههای مخصوص (معمولاً طیف آبی) به تجزیه بیلیروبین زیر پوست کمک میکنند.
- نکات ایمنی:
- حتماً از چشمبند مخصوص استفاده کنید.
- دمای بدن نوزاد را چک کنید تا دچار کمآبی نشود.
- از اجاره دستگاههای استاندارد که دارای مجوز پزشکی هستند اطمینان حاصل کنید.
برای اطلاعات بیشتر در رابطه با اجاره دستگاه زردی: اجاره دستگاه زردی نوزاد در کرج
3.درمان زردی نوزاد به کمک نور خورشید
یکی از روشهای درمانی خانگی زردی نوزاد، قرار دادن وی به مدت 1 الی 2 ساعت در معرض نور آفتاب میباشد؛ اما در بیشتر مواقع این روش به دلیل احتمال سوختگی در پوست لطیف کودک توصیه نمیشود.در نظر داشته باشید در صورت استفاده از این روش، بهتر است قبل از ساعت 8 صبح یا قبل از غروب آفتاب به مدت 1 الی 2 ساعت نسبت به قرار دادن نوزاد در مقابل نور خورشید اقدام کنید.
پیشنهاد میکنم این مطلب را مطالعه کنید: نور خورشید در زردی نوزاد چه تاثیری دارد؟
4.درمان زردی نوزاد با پتوی فتوتراپی
اخیرا برخی پتوهای مخصوص جهت درمان زردی نوزاد وجود دارد که به کمک آن، زردی نوزاد در ساعات ابتدایی به سرعت کاهش پیدا میکند. قیمت مناسب، متحرک و مقرون به صرفه بودن از جمله ویژگیهای این پتوها است که میتواند درجات زردی نوزاد را کاهش دهد. پتوی فتوتراپی یا Biliblanket یک بستری نوری و قابل انعطاف است که اخیرا برای درمان زردی نوزاد به کار گرفته میشود؛ کاربرد این وسیله در منزل برای والدین بسیار آسان بوده و آموزشهای سادهای برای کار با آن توسط پرسنل درمانی و متخصصین ارائه میشود.
5.درمان زردی نوزاد با طب سنتی
در طب سنتی استفاده از گیاهان دارویی جهت درمان بیماریهای مختلف کاربردهای فراوانی دارد. یکی از بیماریهایی که طب سنتی برای درمان آن راه حل ارائه داده، زردی نوزادان میباشد. شیرخشت و ترنجبین که از معروفترین و موثرترین گیاهان دارویی برای از بین بردن زردی نوزادان هستند و از آنها در تغذیهی مادر میتوان استفاده کرد؛ همچنین در مواردی استفاده از عرقیاتی همچون کاسنی و شاه تره جهت شست و شوی دست و پای نوزاد توصیه شده است.پیشنهاد میکنم این مطلب را مطالعه کنید: ترنجبین برای زردی نوزاد
هشدار: هرگز بدون دستور مستقیم پزشک این مواد را به نوزاد ندهید. بسیاری از پزشکان نوین با خوراندن مستقیم این مواد به نوزاد مخالفند و معتقدند مصرف آن توسط مادر تأثیر بهتری دارد. علاوه بر این در برخی منابع از تاثیر عصارهی عناب و یا پاشیدن آرد جو بر بدن نوزاد به جز صورت و دور ناف به طور همزمان با نور درمانی صحبت شده است. نکتهی مهمی که قبل از هر اقدامی باید به آن توجه داشت، این است که روشی انتخابی برای کنترل و درمان این بیماری باید حتما با نظر پزشک متخصص و یا اطبای طب سنتی باشد.پیشنهاد میکنم این مطلب را مطالعه کنید: عرق شاه تره برای زردی نوزاد
6.درمان زردی نوزاد با دارو
در برخی شرایط درمان دارویی زردی نوزاد در منزل استفاده و یکی از راهکارهای موثر در کنترل پیشرفت علائم آن است. در بین داروهای تجویزی برای زردی نوزاد، بیلی ناستر از موثرترین داروهای شناخته شده است. این قطره از ترکیب دو گیاه دارویی شیرخشت و ترنجبین تهیه شده است و موجب اسهال اسموتیک در نوزاد و در نهایت درمان زردی نوزاد میشود؛ فنوباربیتال و کلوفیبرات نیز دو داروی دیگری هستند که با تجویز پزشک ممکن است استفاده شوند.پیشنهاد میکنم این مطلب را مطالعه کنید: قطره بیلی ناستر برای زردی نوزاد
پیشنهاد میکنم این مطلب را مطالعه کنید: بهترین داروی زردی نوزاد
چه زمانی درمان خانگی را متوقف و به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر شاهد علائم زیر بودید، درمان خانگی را متوقف کرده و سریعاً به پزشک مراجعه کنید:
- اگر زردی به شکم، پاها و کف دستها رسیده است.
- اگر نوزاد بیش از حد خوابآلود است و برای شیر خوردن بیدار نمیشود.
- اگر گریههای جیغمانند و غیرعادی دارد.
- اگر وزنگیری نوزاد متوقف شده است.
نتیجه گیری
در این مقاله با روشهای مختلف درمان خانگی زردی نوزاد آشنا شدیم. نکتهی مهمی که در این باره باید به آن اشاره کرد این است که قبل از شروع هر یک از روشهای درمان خانگی، با پزشک متخصص مشورت شود و در صورت بروز تب و تداوم زردی نوزاد، هرچه سریعتر نسبت به تغییر روش درمانی و اقدامات پیشگیرانه در رابطه با تشدید علائم انجام شود.سوالات متدوال
خیر؛ هرگز به این باورهای غلط اعتماد نکنید. لامپهای معمولی (فلورسنت یا LED معمولی) فاقد طیف نوری لازم برای شکستن بیلیروبین هستند و استفاده از آنها فقط باعث هدر رفتن زمان طلایی درمان و آسیب به چشم نوزاد میشود. فقط دستگاههای فتوتراپی استاندارد که دارای لامپهای مخصوص با طول موج مشخص هستند، کارایی دارند.
زردی فیزیولوژیک معمولاً در روزهای دوم تا چهارم تولد به اوج میرسد و در نوزادان رسیده (نوزادان کامل)، طی ۱ تا ۲ هفته خودبهخود برطرف میشود. اگر زردی نوزاد شما بیش از ۲ هفته طول کشیده یا شدت آن رو به افزایش است، حتماً باید توسط متخصص اطفال بررسی شود.
به محض اینکه متوجه شدید پوست نوزاد یا سفیدی چشم او زرد شده است، به پزشک مراجعه کنید. اگر پزشک تشخیص داد که درجه زردی پایین است و نوزاد نیازی به بستری ندارد، میتوانید درمانهای خانگی (مانند شیردهی منظم یا اجاره دستگاه فتوتراپی) را بلافاصله زیر نظر ایشان شروع کنید.
خیر، بههیچوجه! نوزاد زیر ۶ ماه فقط باید با شیر مادر یا شیر خشک تغذیه شود. دادن آب، آب قند یا جوشاندههای گیاهی نه تنها زردی را درمان نمیکند، بلکه میتواند باعث اختلال در سیستم گوارش نوزاد، کاهش میل او به شیر خوردن و حتی تشدید زردی شود.
اگر زردی به کف دست و پای نوزاد برسد، یا نوزاد دچار بیحالی شدید، تب، گریههای جیغمانند، یا کاهش وزن غیرطبیعی شود، زردی میتواند خطرناک باشد. در چنین شرایطی درمان خانگی جایز نیست و نوزاد باید فوراً در بیمارستان تحت نظر قرار بگیرد تا از عوارض ناشی از بالا رفتن بیشازحد بیلیروبین جلوگیری شود.
2 پاسخ
درمان خانگی یعنی چی؟ چطور بفهمیم که میتونیم از این روش برای زردی نوزادمون استفاده کنیم؟
با سلام… درمان خانگی زردی نوزاد اساسا برای درمان زردی نوزاد در درجات خفیف و کم کاربرد دارد.
با نظر پزشک متخصص میتونید درمان زردی نوزادتون رو در منزل سپری کنید.